Charleston en New York, 1935 — de oprechte liefde van Porgy and Bess

We keren terug naar het Amerika van de Gershwins, naar dezelfde wereld als It Ain’t Necessarily So — maar nu slaat de toon volledig om. Waar dat lied spotte en de schijn wantrouwde, is Bess, you is my woman now zonder een spoor van ironie: het oprechte hart van Porgy and Bess.

We zijn terug in Catfish Row, de arme buurt bij Charleston waar de opera zich afspeelt — de gemeenschap die George Gershwin van zo dichtbij leerde kennen op Folly Island. Hetzelfde decor van crisis en armoede in de jaren dertig, maar gezien door de ogen van twee mensen die elkaar gevonden hebben.

Dit duet wordt gezongen door Porgy en Bess. En het bijzondere zit hem in wie zij zijn. Porgy is geen held — hij is een arme, kreupele bedelaar. Bess draagt een verleden vol moeilijke keuzes met zich mee. Twee beschadigde, onvolmaakte mensen, allesbehalve een sprookjespaar. En juist zij zingen hier het mooiste liefdesduet van het stuk.

Ze beloven elkaar toe te behoren. Bess verzekert Porgy dat hij zich om geen andere vrouw zorgen hoeft te maken; samen spreken ze uit dat het verdriet van vroeger nu voorbij is en dat hun leven, samen, opnieuw begint. Geen verlangen naar een ideaal, geen onbereikbare nimf, geen schijn — maar een echte, uitgesproken, gekozen verbondenheid tussen twee gewone mensen.

Daarmee is dit lied het stille hart van de hele avond. Na de onbereikbare Vilja, na Rusalka’s hopeloze roep naar de maan, na het zoete lijden van Monteverdi, klinkt hier eindelijk het tegendeel: liefde die niet smacht maar kiest. Die niet wijst naar de verte, maar naar de mens die naast je staat.

Het is, zo is wel gezegd, een van de mooiste duetten uit de Amerikaanse muziek. En het raakt precies waar het deze avond om gaat.