Charleston en New York, 1935 — crossover in de Grote Depressie

We steken de oceaan over, naar Amerika. Het is niet altijd wat het lijkt is de Nederlandse titel voor It Ain’t Necessarily So, een van de beroemdste nummers uit Porgy and Bess, de opera die George en Ira Gershwin in 1935 voltooiden.

Om de juiste sfeer te vangen woonde George Gershwin een tijd op Folly Island, vlak bij Charleston in South Carolina. Daar luisterde hij naar de muziek, de taal en het leven van de Afro-Amerikaanse gemeenschap die hij op het toneel wilde brengen. De opera zelf ging in première op Broadway in New York.

De jaren dertig waren de jaren van de Grote Depressie — economische crisis, armoede, onzekerheid. En Porgy and Bess schreef geschiedenis: het was een van de eerste grote Amerikaanse opera’s met een volledig zwarte cast, een werk dat het rauwe maar veerkrachtige leven van een arme gemeenschap met volle ernst op de operabühne zette.

Muzikaal is het de ultieme crossover van zijn tijd: klassieke operavorm versmolten met de jazz, de blues en de spirituals van zwart Amerika. Geen twee werelden naast elkaar, maar één nieuwe taal.

It Ain’t Necessarily So wordt gezongen door Sportin’ Life, de gladde, charmante onruststoker van het stuk. Met een aanstekelijke swing steekt hij de draak met de bijbelverhalen die de gemeenschap zo serieus neemt — niet alles wat je geleerd is, zingt hij, is per se waar. Het is brutaal, geestig en verleidelijk tegelijk.

De Nederlandse titel vat de strekking treffend: het is niet altijd wat het lijkt. Een lied dat u met een knipoog uitnodigt om de schijn te wantrouwen — en dat, na al het oprechte verlangen daarvoor, even de boel opschudt.